Akcije Planinarskog društva “Zelengora” Foča

Ovo je izuzetno lijepa i atraktivna akcija koju provodi naše društvo u svom redovnom kalendaru akcija. Odvija se u zimskom periodu, jednom ili dva puta godišnje, ovisno o vremenskim uslovima i drugim mogućnostima. Lijepi predjeli Slabića, Zečja i Pliješa (1717 m n/v), ostaju skoro nezapaženi tokom ljetnih mjeseci za planinare pred ljepotama Zelengore, Maglića, Volujaka, Bioča, Perućice, kanjona Tare, Vučeva, Lelije i sl. Ali kada zima okuje ledom pomenute vrhove i kanjone i učini ih nedostupnim, ova akcija dobija svoj značaj.

Dvadesetak kilometara koliko treba savladati na ovom jednodnevnom pohodu, uz kratke stanke na Kruščičkim brdima i Kalivodama uz topao čaj supu i kuvano vino, često zbog teških vremenskih uslova pretstavlja poseban napor. Naročit pečat i draž akciji doprinosi sve veći broj učenika osnovnih škola koji uzimaju učešća u ovom pohodu. Akcija se završava druženjem na planinarskom domu.

Vidovdanski uspon na Maglić je svakako najmasovnija i najatraktivnija planinarska akcija koja se na provodi na prostoru Bosne i Hercegovine. Akcija se odvija pod pokroviteljstvom i u saradnji sa Planinarskim savezom RS. Svake godine u ovoj akciji učestvuje po nekoliko stotina planinara iz svih krajeva bivše Jugoslavije i šire. Zadnji vikend mjeseca juna po pravilu je datum održavanja akcije. Uspon traje tri dana, tj. petak, subota i nedelja. Učesnici u petak stižu organizovanim prevozom ili vlastitim automobilom na Prijevor, plato na obodu Perućice (oko 1670 m n/v). Ovaj lokalitet ispod samog vrha Maglića udaljen je od Tjentišta dvadesetak kilometara. Na ovom putu koji vodi kroz prašumu Perućicu, odnosno rubnim dijelom njenog najstrožije čuvanog rezervata, nailazi se na Dragoš sedlo (1266 m n/v). Na ovom mjestu nalazi se vidikovac, sa koga se pruža pogled na vodopad Skakavac (oko 75 metara) i na najatraktivniji dio Perućice.

Učesnici se sa Prijevora najprije trebaju spustiti na travnatu zaravan zvanu Suva jezerina. Na ovom mjestu se svake godine u proljeće formirju jezera koja nastaju otapanjem snijega sa padina Maglića, odnosno Volujaka. Lavine koje su se obrušile sa Maglića, prekrile su iščupanim stablima veliki dio ove livade. Sa ovog mjesta do Trnovačkog jezera potrebno je savladati visinsku razliku od oko 150 metara. Jezero koje je smješteno u podnožju Volujaka i Maglića pruža pravi ugođaj za planinare. Dva izvora i mogućnost da se bez poteškoća snadbijete drvima za vatru, a da pri tom ne remetite prirodni ambijent je i više nego što istinski planinar očekuje.

U subotu ujutro sa jezera (1517 m n/v) kreće uspon na Maglić (2386 m n/v), najviši vrh Republike Srpske. Sam uspon traje tri do četiri sata. Sipari u Šarenoj lastvi iznad samog jezera čine i najveći napor na ovom usponu.

Dalji put od Careva dola do pod sam vrh Maglića je ugodna planinarska šetnja. Mada organizator, zbog sve veće posjećenosti, dodatno osigurava i obezbjeđuje pristup na sam vrh, on za iole iskusnog planinara ne predstavlja veći izazov. Akcija se završava u nedelju povratkom na Prijevor ili na Suhu (mjesto na putu Gacko-Tjentište) ovisno od organizacije.

Akcija se održava tokom mjeseca jula i traje tri dana; petak, subota, nedelja. Konjsko polje je lokacija u podnožju planina Ljubišnje i Radovine udaljena pedesetak kilometara od Foče u pravcu juga. Ova velika poljana na nadmorskoj visini od oko 1590 metara svojim ambijentom pruža odlične uslove za kampovanje i obilzak planina Ljubišnje i Radovine. Legenda kaže da je planina Ljubišnja dobila ime po tome što je Herceg Stjepan, krećući se kući sa svatovima, na toj planini obljubio svoju snahu, buduću ženu svoga sina Vladislava.

Sam uspon na Dernjačište, najviši vrh ove planine, sa Konjskog polja, ne predstavlja poseban napor, ako uspješno savladate i zaobiđete velike površine bora krivulja koji se rasprostire ispod samog vrha. Vrhom ove planine prolazi i granica sa Crnom Gorom. Planina je rudonosna pa je kao takva dodatno izložena udarima gromova. Svjedoče o tome i mnoga stabla omorika i jela u podnožju planine koja su rasparana munjama, a opominje i biljeg ispod vrha, na stradalog četrnaestogodišnjeg čobančeta. Pogled sa vrha je zaista impresivan. Od Jahorine na sjeveru pogled prelazi dalje preko Treskavice, Zelengore, Maglića, Durmitora, Sinjajevine, Bjelasice, pa se onda u plavičastim daljinama gubi negdje na Pešterskoj visoravni. Pri usponu svakako treba obratiti pažnju na naobično lijep kanjon rijeke Drage.

“Jezera Zelengore” je planinarska akcija koju je od 2000. godine organizovao planinarski klub Encijan, takođe iz Foče, od 2008. godine sporazumno prelazi u nadležnost PD “Zelengora” Foča.

Akcija počinje prvog četvrtka u mjesecu Avgustu, traje četiri dana i osmišljena je tako da obuhvata posjetu i obilazak osam jezera na Zelengori i nekoliko planinskih vrhova. Da bi bilo moguće izvesti jednu ovako opsežnu akciju za relativno kratko vrijeme, a da se pri tome ipak ostavi vremena i prostora za odmor i druženje, PD “Zelengora” vrši u dolasku i povratku prevoz ranaca sa šatorima, vrećama i ostalom teškom i kabastom opremom. To znači da je za kretanje tokom sva četiri dana trajanja akcije neophodan samo mali ranac sa pripadajućom opremom, hranom i vodom. Mada program akcije koji na nekoliko dana ranije dostavljamo društvima, sadrži sve neophodne detalje u nastavku dajemo opšti plan akcije kako bi planinari koju žele doći prvi put mogli steći osnovnu sliku o akciji.

Okupljanje i polazak učesnika na gradskom trgu u Foči u prijepodnevnim satima (10.30 -11.00). Komora prevozi opremu na Orlovačko jezero, a planinari se prevoze do sela Vrbnica, ili dalje do Srijemušne luke, ovisno o mogućnosti, jer se radi o makadamskom putu koji je često prohodan samo za terenska vozila. U nastavku planinari se kreću preko Crnog jezera, Bijelog jezera, Ljubina groba i Kozjih strana do Orlovačkog jezera. Na Orlovačko jezero se stiže u popodnevnim satima, gdje čeka komora sa opremom.

Obilazak Borilovačkog (Jugovog), Kotlaničkog i Štirinskog jezera i povratak u kamp na Orlovačkom jezeru.

Dan prdviđen za druženje i odmor na Orlovačkom i Borilovačkom jezeru. Mnogi ovaj dan iskoriste da popnu neki od planinskih vrhova u blizini jezera kao što su Stog, Ljeljen, Orlovac, Videž, Kalelija, Todor.

U jutarnjim satima komora vrši prevoz stvari u Foču, a planinari kreću preko planine ka Donjim barama. Put vodi preko Bregoča (2014 m) najvišeg vrha na Zelengori, Javorka, Uglješina vrha i Gornjih bara. Na jezero Donje bare stiže se u poponevnim satima gdje učesnike akcije čeka prevoz do Foče. U Foči na dogovorenom mjestu planinari preuzimaju stvari koje je vozila komora.